مقالات سیاسی, سخن روز

آیا لاهیجی از مارتین فوتوشاپ کوپلر دفاع می کند؟ (م. راهی)- قسمت اول

آنروز که مصاحبه آقای لاهیجی با رادیو فردا را شنیدم یکدفعه هاج و واج ماندم. راستش نحوه پاسخگویی ایشان به سوال مجری رادیو فردا به حدی عجولانه ، با دستپاچگی و توام با خصومت بود که تمام ذهنیات پیشین مرا نسبت به ایشان به هم زد. انگار یک سطل آب سرد روی سرم خالی کردند. از شما چه پنهان قبلا احترامی برای ایشان قائل بودم. اما آنروز همه اینها در ذهنم فرو ریخت، به خصوص به خاطر آن نوع عجله ای که در پاسخ دادن داشتند. انگار می دانستند که دارند چیزی می گویند که به لحاظ حقوقی حامل بار گرانی است. شاید خیلی تمرین کرده بودند که در آن لحظه می خواستند از آن فشار ذهنی که داشتند خلاص شوند. چنین اظهار نظری از کسی که تامل و تدبر از او انتظار می رود بیش از حد سبکسرانه بود.

به قول آقای دکتر محمد رضا روحانی حقوقدان ارجمند و وکیل برجسته عضو شورای ملی مقاومت: » حالا به هزارو یک دلیل همه باید به هم کمک کنیم تا سنگی را که لاهیجی به چاه انداخته، به هر زحمتی که شده بیرون بکشیم.» البته به من کوچک و کمترین نمی آید که در بالا کشیدن این سنگ توانی داشته باشم. بخصوص که حقوق نخوانده ام و وکالت نمی دانم. آنچه نوشته ام فقط جسارت شاگردی گستاخ است که پا در کفش بزرگان می کند و دیگر پاسخی است به ذهن کنجکاو خودم که وقتی لاهیجی می گوید: «…این مسئله حقوق و قانون است…»، منظور او کدام قانون است. بالاخره صدور حکم تجویز توسل به زور وقتی از سوی یک نفر حقوقدان بیان می شود باید اس و اساس متقنی داشته باشد. با اجازه اساتید والامقامی که این روزها از زوایای مختلف به این موضوع پرداخته و حق مطلب را ادا کرده اند، من برآنم که تنها از منظر موضوع حقوقی که ایشان مطرح کرده ، یعنی حق اصل حاکمیت دولت عراق وارد بحث شوم. بهتر است دوباره سخنان ایشان را مرور کنیم: » از نظر حقوقی دولت عراق براساس اصل حاکمیت ، برتمام قلمرو خودش حاکمیت دارد . بنابراین می تواند اردوگاه اشرف را تخلیه کند و اگر مجاهدین حاضر به تخلیه نشوند به زور۳۶۰۰ نفر را تخلیه کند . این مسئله حقوق وقانون است . نه مجاهدین و نه هیچ شخص دیگری نمی تواند برای خودش حقوق ویژه قائل شود و اردوگاه را ترک نکند.»

توسل به زور و «اصل حاکمیت»

ابتدا مروری داشته باشیم بر «اصل حاکمیت». فرهنگ واژگان لانگمن تعریف ساده و روشنی از حق حاکمیت به دست می دهد:

«حق حاکمیت عبارت است از قدرتی که یک کشور مستقل برای حکومت بر خود دارد» و در مثال آورده است: «دفاع از حق حاکمیت ملی خودمان».

Sovereignty: The power that an independent country has to govern itself

Example: The defense of our national sovereignty

نگاهی به تعریف واژه «تجاوز» به حاکمیت نیز به روشن شدن موصوع کمک می کند. قطعنامه 3314 مجمع عمومی سازمان ملل متحد (1974) در صدر مواد هشتگانه خود «تجاوز» به حاکمیت کشورها را اینطور تعریف می کند:

ماده 1- تجاوز عبارت است از بکار بردن نیروی مسلح توسط بک کشور علیه حاکمیت سرزمینی یا استقلال سیاسی کشور دیگر و یا به هر طریق دیگر که با منشور ملل متحد آنچنانکه در این تعریف آمده تباین داشته باشد.»

ماده 2:

ماده 3: هر یک از اقدامات زیر بدون توجه به اعلان جنگ و با در نظر گرفتن و طبق مقررات مندرج در ماده 2 اقدام تجاوزکارانه محسوب می شود:

الف) تهاجم یا حمله توسط نیروهای مسلح کشوری به سرزمین کشور دیگر یا هرگونه اشغال نظامی ناشی از حمله وتهاجم مزیور هرچند که موقتی باشد و یا هر نوع الحاق سرزمین کشور دیگر یا قسمتی از آن از طریق توسل یه قوه قهریه.

ب) بمباران سرزمین کشوری توسط نیروهای مسلح کشور دیگر با استفاده از هر نوع سلاح توسط کشوری علیه سرزمین کشور دیگر.

ج) حمله نیروهای مسلح کشوری به نیروهای زمینی دریایی و هوایی و یا ناوگان دریایی و هوایی کشور دیگر.

د) محاصره بنادر و ساحل کشوری توسط نیروهای مسلح کشوری دیگر.

ر) استفاده از نیروهای مسلح کشوری که طبق موافقت کشور دیگر در داخل سرزمین آن مستقر شده ، برخلاف شرایط مندرج در موافقتنامه با تمدید حضور آن نیرو در سرزمین مزبور پس از پایان مدتی که در موافقتنامه پبش بینی شده است.

ذ) عمل دولتی که سرزمین خود را در اختیار کشور دیگر قرار داده است، در اینکه به کشور اخیر اجازه دهد از آن سرزمین برای ارتکاب عمل تجاوز آمیز علیه کشور ثالثی استفاده کند.

س) اعزام دسته ها و گروه های مسلح یا نیروهای غیر منظم یا سربازان مزدور توسط و ی از جانب کشوری به منظور اینکه به عملیات نظامی علبه کشور دیگر با آن چنان شدتی دست بزنند که در زمره اقدامات مذکور در فوق بشمار آید و یا درگیر شدن به نحو قابل ملاحظه در این گونه اعمال.

ماده 4: اقدامات فوق الذکر جامع انواع اعمال تجاوز آمیز نبوده و شورای امنیت ممکن است بر اساس مواد منشور اقدامات دیگری نیز که تجاوزکارانه بشمار می آید تضمین نماید.

ماده 5 : هیچگونه ملاحظه ای قطع نظر از کیفیت آن ، خواه سیاسی ، خواه اقتصادی یا نظامی و غیره نمی تواند عمل تجاوز آمیز را توجیه کند. جنگ تجاوز آمیز جنایتی است بر علیه صلح بین المللی. تجاوز مسئولیت بین المللی ایجاد می کند. تسخیر سرزمین و یا هرنوع امتیاز دیگری که از طریق عمل تجاوز آمیز بدست آید قانونی نبوده و قانون شمرده نخواهد شد.

ماده 6: هیچ نکته ای در این تعریف نباید طوری تفسیر شود که موجب توسعه یا کاهش حد شمول منشور از جمله آندسته از مواد که استفاده از زور را قانونی می داند گردد.

ماده 7: هیچ نکته ای در این تعریف و بخصوص ماده 3 آن نباید به حق خودمختاری ، آزادی و استقلال ناشی از منشور ملل متحد به ویژه حق مردمی که تحت استعمار و رژیم نژادگرا یا انواع سلطه خارجی هستند لطمه بزند. همچنین این تعریف نباید به حق ملل نامبرده برای مبارزه در راه تحقق بخشیدن به هدف خود و یا حق درخواست و دریافت پشتیبانی بر طبق اصول منشور و اعلامیه نامبرده لطمه وارد کند.

ماده 8: در تفسیر و اجرای مقررات نامبرده مواد فوق بهم ارتباط دارند و هر ماده باید در محدوده سایر مواد مورد تفسیر قرار گیرد.

مجاهدین به چه شکل وارد عراق شدند؟

آنچه مسلم است، مجاهدین در هنگام ورودشان به کشور عراق اولا فاقد موجودیت حقوقی و قانونی یک کشور بودند. به عبارت دیگر در قالب و مفهوم حقوقی یک کشور یا نیروهای نظامی وابسته به آن وارد عراق نشدند. ثانیا این ورود مشتمل بر تجاوز با هیچیک از صور هفتگانه مندرج در ماده 3 فوق الذکر نبود. آنها به شکل صلح آمیز ، به دعوت دولت حاکم و در قالب یک معاهده با دولت مستقر پیشین عراق به این کشور وارد شدند. ثالثا، مجاهدین با ورودشان به عراق ضمن حفظ استقلال خود از دولت این کشور، هیچگونه ادغامی در جمعیت این کشور نیافتند و ملیت این کشور را نپذیرفتند و تحت هیچ گونه قرار و مداری در ساختار سیاسی این کشور شرکت نجستند یا به موجب آن از امتیاز مشارکت در اداره بخشی از این کشور برخوردارنشدند و حق مالکیت هیچ بخشی از این کشور به آنها واگذار نشد. آنها به سادگی، فقط پناهندگان میهمان دولت و مردم عراق بودند. که آمده بودند تا علاوه بر تلاش برای آزادی میهن در زنجیرشان، افسانه بی وفایی مردمان عراق و کربلا را بر ملا و رسوا کنند؛ و در این راه چه ها که نکردند. آنها تنها دست و بازوی عشق گشودند و با طبایع درشت بادیه به نرم خویی، آن افسانه ها را به بادهای صحرا سپردند. آقای مسعود رجوی خود در این باره می گوید: «اگر از من بپرسید چرا می روی ؟ آیا فکر همه چیز را کرده ای؟ می گویم تا آنجا که به ما بر می گشت سعی کرده ام این کار را بکنیم اما مگر شرایط انقلاب ما شرایط عادی است. می روم تا هم پیمان با قایق رانها، آتشها برفروزم بر کوهستانها.» و همین کار را کرد. آتش ها بر کوهستانها بر افروخت تا اتش آن جنگ خانمان سوز را فرو بنشاند و درب تنور جنگ طلبی خمینی را گل بگیرد. حال آنکه این وظیفه نهادهای جهانی همچون شورای امنیت بود تا بر طبق قوانین بین المللی به ایفای این وظیفه قانونی قیام کند و طرف متخاصم را سر جایش بنشاند.

اصول عدم توسل به زور و دفاع مشروع

بر اساس ماده (4)2 منشور ملل متحد» کليه اعضاء در روابط بين المللي خود از تهديد به زور يا استفاده از آن عليه تماميت ارضي يا استقلال سياسي هر کشوري يا از هر روش ديگري که با مقاصد ملل متحد مباينت داشته باشد خودداري خواهند نمود.»

همچنین بنا بر مفاد ماده 51 منشور ملل متحد: «در صورت وقوع حمله مسلحانه عليه يك عضو ملل متحد تا زمانيكه شوراي امنيت اقدام لازم برا ي حفظ صلح و امنيت بين المللي را به عمل آورد هيچيك از مقررات اين منشور به حق ذاتي دفاع از خود، خواه فردي يا دسته جمعي لطمه اي وارد نخواهد آورد. اعضاء بايد اقداماتي را که در اعمال اين حق دفاع از خود به عمل مي آورند فوراً به شوراي امنيت گزارش دهند. اين اقدامات به هيچ وجه در اختيار و مسئوليتي که شوراي امنيت بر طبق اين منشور دارد و به موجب آن براي حفظ و اعاده صلح و امنيت بين المللي و در هر موقع که ضروري تشخيص دهد اقدام لازم به عمل خواهد آورد تاثيري نخواهد داشت.»

بنابر این بر اساس آنچه در بالا ذکر شد، مجاهدین نه کشوری بودند که به زور و از طریق تجاوز وارد عراق شده و اصل عدم توسل به زور را نقض کرده باشند و نه اصل دفاع مشروع در برابرشان برای دولت عراق موضوعیت داشته و یا دارد. پس تا اینجا حکم توسل به زور با تشبث به اصل دفاع مشروع در برابر قوای متجاوز بیگانه در مورد مجاهدین ساقط است.

از انواع حضور و اقامت اتباع یک کشور در کشور دیگر، یکی به شکل غیر قانونی (به صورت مخفی ، بدون مدارک رسمی اقامت موقت یا دائم، به صورت یاغیگری در مناطق صعب العبور و انواع دیگر) است و دیگری به صورت اقامت قانونی که خود شامل اقامت تبعه خارجی با دریافت انواع ویزا در کشوری دیگر و یا اقامت تحت پوشش پناهندگی است.

پس به طریق اولی، حال که حضور مجاهدین در عراق در قالب کشور متجاوز خارجی یا در قالب اقامت غیر قانونی مخفیانه یا فاقد مدارک قانونی نیست، قهرا حالت پناهنده در موردشان مصداق پیدا می کند. بر همین اساس است که در زمان حاضر نیز موقعیت پناهجویی آنان توسط کمیساریای عالی پناهندگان به رسمیت شناخته شده است.

بر طبق قوانین بین المللی ، توسل به زور حتی در مورد پناهندگان غیر قانونی نیز ممنوع است:

ماده 31 كنوانسيون 1951 ژنو در خصوص پناهندگانى كه به صورت غيرقانونى در كشور پناهنده به سر مى برند، مقرر مى دارد:
1. دولت هاى متعاهد ، پناهندگانى را كه مستقيماً از سرزمينى كه در آن جا زندگى مى كرده و آزادى شان در معرض تهديد بوده و بدون اجازه به سرزمين آن ها وارد شده اند يا در آن جا به سر مى برند، به خاطر اين كه بر خلاف قانون وارد سرزمين آن ها شده اند يا در آن به سر مى برند، مجازات نخواهند كرد، مشروط به اين كه آن ها خود را فوراً به مراجع مربوط معرفى كرده، دلايل قانع كننده اى براى ورود يا حضور غيرقانونى ارائه دهند.
2. دول متعاهد نسبت به رفت وآمد اين قبيل پناهندگان محدوديت هايى غير از آنچه لازم باشد، قايل نخواهند شد… و محدوديت مزبور فقط تا موقعى خواهد بود كه وضع اين قبيل پناهندگان در كشور پناه پذير تعيين نشده است يا اجازه ورود به كشور ديگرى را تحصيل نكرده اند. در ماده 33 نيز در خصوص منع اخراج يا اعاده پناهندگان (اصل نان رفولمان) آمده است: «هيچ يك از دول متعاهد به هيچ وجه پناهنده اى را به سرزمين هايى كه امكان دارد به علل مربوط به نژاد، مذهب، مليّت، عضويت در دسته اجتماعى به خصوص، يا دارا بودن عقايد سياسى، زندگى و يا آزادى او در معرض تهديد واقع شود تبعيد نخواهند كرد يا باز نخواهند گردانيد.»

اینکه تعدادی از پناهندگان با اذن دولت حاکم و در قلمروی که دولت به آنها با هر شکل حقوقی واگذار کرده مجتمع شوند نیز نه تنها با هیچیک از نرم های بین المللی یا قوانین داخلی عراق منافات ندارد بلکه بنا بر «اصل توارث دول در حقوق بین الملل عمومی» که جناب دکتر روحانی اشاره کرده اند، دولت فعلی عراق مکلف به رعایت تعهدات دولت های پیشین عراق می باشد مگر انکه ترتیبات دیگری به صورت مرضی الطرفین ساری و جاری گردد.

پس در اینجا نیز می بینیم که قوانین بین المللی اعمال هر گونه زور و خشونت علیه پناهندگان اگر چه غیرقانونی باشند را با توسل به حق حاکمیت یا عودت دادن آنها به کشور مبدائی که جان و مال آنها در آنجا در خطر است را مردود می شناسد.

(در آخرین لحظاتی که این مقاله برای انتشار آماده می شد، فیلم تهاجم وحشیانه نیروهای تحت امر مالکی به مجاهدان عازم به لیبرتی بر روی اینترنت قرار گرفت. فیلم حمله وحشیانه مزدوران مالکی به مجاهدان عازم به کمپ لیبرتی، 6/6/91 ، کلیک کنید)

Advertisements

گفت‌و‌گو‌ها

هنوز دیدگاهی داده نشده است.

دیدگاه خود را بنویسید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s

برترین نوشته‌ها و صفحه‌ها

بایگانی

آدرس ایمیل خود را در کادر زیر وارد کرده و بر روی دکمه Submit کلیک کنید.

به 261 مشترک دیگر بپیوندید

wordpress stats plugin
%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: